web analytics
zondag, mei 15

Boekrecensie: De bronzen stad – S.A. Chakraborty

Door Mariëlle Douma

Gouden details sieren de overwegend donkerblauwe cover. Limited edition, zo vermeldt een glimmende sticker op het boek dat ruim 600 pagina’s telt. En dat is te zien: het boek heeft prachtig geïllustreerde schutbladen met een mysterieuze jongeman en -dame, en onder het stofomslag schuilt een mooie linnen band, bedrukt met een koperkleurige stad. Het kan hier natuurlijk maar over één boek gaan: De bronzen stad van S. A. Chakraborty, die in november 2021 in het Nederlands werd uitgebracht door De Boekerij.

De bronzen stad, het eerste deel van een trilogie, vertelt het verhaal van Nahri. Ze is een twintigjarige wees die probeert te overleven in het 18e eeuwse Caïro, Egypte. Ze verdient de kost als apothekersassistente, maar ook als oplichtster. Als ze op een avond per ongeluk de mysterieuze djinnkrijger Dara oproept, terwijl ze een boze djinn probeert uit te drijven, gaat alles opeens mis. Dara wil haar naar Daêvabad brengen, de verborgen djinnstad, om haar te beschermen. Maar wil Nahri dat eigenlijk wel?

We volgen ook prins Alizayd al Qahtani, tweede zoon van de koning van Daêvabad, die betrokken is geraakt bij een verzetsorganisatie tegen het regime van zijn vader. Hij kan zich namelijk niet verenigen met de onderdrukking van de shafits, halfbloed-djinns. Zal hij zijn geheim voor zijn vader weten te bewaren?

Frisse wind
Chakraborty, die zich in haar tienerjaren bekeerde tot de islam, heeft zich sterk laten inspireren door de islamitische mythologie bij het schrijven van De bronzen stad. Het is verfrissend om fantasy te lezen die niet is gebaseerd op de – ondertussen bijna standaard – middeleeuwse, Westerse cultuur. In een interview noemt Chakraborty dat ze dat ze voor zichzelf een regel had ingesteld: als ze ergens geen referentie voor kon vinden in een bestaande tekst of verhaal, dan zou ze het niet gebruiken. Deze zorgvuldigheid van de kant van de schrijver heeft er zeker aan bijgedragen dat wie weinig tot geen ervaring heeft met deze mythologie, het boek ook zeker zonder problemen kan lezen: het bevat veel heldere uitleg over de verschillende creaturen die in het verhaal voorbijkomen.

© Mariëlle Douma

Rustig wandeltempo
Het boek begint rustig, maar al snel verandert dat: opeens zit de lezer middenin de actie, die naar meer smaakt – maar ook meer uitleg vereist. Die uitleg komt ook zeker, maar Chakraborty geeft de lezer dan misschien wel wat te veel van het goede: de hoofdstukken in Nahri’s verhaallijn die daarop volgen, bestaan vrijwel alleen uit dialoog tussen haar en Dara. Daardoor zakt de snelheid van het verhaal naar een rustig wandeltempo. Ook staan er veel Arabische termen tussendoor, wat soms voor verwarring kan zorgen. Gelukkig beschikt het boek wel over een goede woordenlijst – geen overbodige luxe.

De volhardende lezer zal merken dat het boek gaandeweg weer meer momentum creëert. Langzaam bouwt Chakraborty daarmee op naar een verrassende wending en een spannend einde. Zeker de epiloog is indrukwekkend: met deze laatste informatie zal menig lezer niet kunnen wachten tot het vervolg uit wordt gebracht.

Magische sfeer
De schrijfstijl van Chakraborty is opvallend door veel passieve formuleringen en veelvuldig gebruik van bijvoeglijk naamwoorden, voornamelijk in beschrijvingen: “Het [hoofdgebouw] was omringd door tuinen die nog in de schaduw lagen en het leek wel alsof de piramide werd opgeslokt door de stekelachtige punten van de zwartgeblakerde bomen.”

Die beschrijvingen zijn tegelijkertijd een sterk punt: de lezer kan de omgeving direct duidelijk voor zich zien en Chakraborty weet met haar woorden een wereld te scheppen die een magische sfeer uitstraalt. Daarmee bouwt ze een wereld zoals je die niet vaak ziet in fantasy – origineel, onbekend en daarom uitnodigend om verder over te lezen.

Conclusie
Chakraborty schreef met De bronzen stad een waardig debuut, dat een bijzondere toevoeging kan zijn aan de collectie van elke boekenliefhebber. Wie zich door het trage middenstuk heen weet te worstelen, wordt beloond met een cliffhanger die smaakt naar meer. Het vervolg, De koperen koning, zal in september 2022 verschijnen, eveneens in een prachtige limited edition-uitvoering.

 

© 2020 – 2022 Fantasize & Mariëlle Douma