web analytics
dinsdag, mei 17

Graphic Novel-recensie: Fantastic Four Omnibus Volume 1 – Stan Lee & Jack Kirby

Door Loraine Bito

In 1961 ontketenen Stan Lee en Jack Kirby een ware revolutie in de comic book-industrie. De onkreukbare superheld met karakteristieke vierkante kin die het recht doet zegevieren, maakt plaats voor menselijke helden en heldinnen. Deze nieuwe superhelden maken niet alleen fouten, maar kunnen zelfs onderling niet altijd met elkaar overweg. The Fantastic Four is het eerste comic book waarop deze “soap opera”-formule is toegepast. Door het daverende succes prijkt vanaf het derde nummer met recht de banner ‘The World’s Greatest Comic Magazine’ op de cover.

Na een mislukte raketvlucht waarbij de bemanning aan een bombardement van kosmische stralingen is blootgesteld, ontdekken de vier dat de straling hen met fantastische krachten heeft begiftigd. Ze sluiten een pact om hun krachten in dienst te stellen van de mensheid.

De verre van perfecte samenwerking tussen de kibbelende teamleden die naast hun dagelijkse beslommeringen en passant de wereld redden, raakt de juiste snaar bij de lezer.

The Fantastic Four is een superheldenteam bestaande uit familie en vrienden:

Fantastic Four Omnibus uit de collectie van Loraine Bito. Foto: Loraine Bito
  • De heetgebakerde tiener Johnny Storm is het jongere broertje van Susan Storm. Als Human Torch (Toorts) is hij met zijn vlamkracht in staat te vliegen, vlammen af te vuren en novahitte te genereren. Of hij nu aan een bolide sleutelt of achter het stuur van een racewagen zit of vlammend in actie komt tegen een superschurk, voor hem is het leven één groot avontuur. Als echte hotshot geniet Johnny volop van zijn superkrachten en de (vrouwelijke) aandacht die daarmee gepaard gaat;
  • De bevallige Susan Storm, die vaak over het hoofd wordt gezien, gaat uit stille liefde voor de oudere Reed Richard het ruimteavontuur aan en keert op aarde terug als The invisible girl (het Onzichtbare Meisje). Haar onzichtbare krachtvelden en vermogen om zichzelf en anderen onzichtbaar te maken, positioneren haar verrassend genoeg als sterkste lid van het team. Hoewel ze als enige vrouw in het team de moederrol op zich neemt, laat ze zich door niemand wegzetten als een Suzy Homemaker en verdedigt zij haar positie als volwaardig partner in zowel het team als haar relatie met vuur;
  • Sinds hun tijd als kamergenoten op de universiteit is Benjamin J. Grimm de beste vriend van Reed Richard. Ben is een succesvolle testpiloot en daardoor de logische keus om de testshuttle te besturen. Hij heeft een zwak voor Sue Storm en denkt een kansje te maken. Deze hoop gaat echter in rook op nadat zijn krachten hem veranderen in een supersterk rotsachtig uitziend wezen. De angstige uitroep van Sue bij het zien van Ben in deze gedaante neemt hij aan als zijn nom de guerre: The Thing (het Ding);
  • Reed Richards, de facto leider van het team, is het prototype van een verwarde professor met een briljant brein waarmee hij zich een weg uit de grootste problemen kan denken. Met zijn elastische lichaam kan Mr. Fantastic zich ook letterlijk in allerlei bochten wringen. Hij loopt rond met de gedachte om Susan Storm te zijner tijd ten huwelijk te vragen. Helaas voor hem heeft Susan toch meer woorden en daden nodig om zeker te zijn van zijn gevoelens voor haar. Zoals bij vele mannen, hoe briljant ze dan ook zijn, is communicatie op dit vlak niet echt zijn sterkste kant.

Het kwartet bezit, zoals gezegd, door de kosmische straling geweldige krachten, maar slechts drie zijn in staat om de krachten aan en uit te zetten. De tragiek omtrent het feit dat Ben Grim voor altijd gevangen zit in de gestalte van een monster en het niet aflatende schuldgevoel van Reed Richards over het lot van zijn beste vriend versterkt het realiteitsgehalte van de verhalen.

De Omnibus bevat bijna 3 jaargangen van de Vier Verdedigers zoals het team in de Nederlandse zwart-witversie van het magazine heet. Voor de fan van toen is het een genot om de verhalen in de Amerikaanse versie te lezen. Onduidelijkheden die soms rond het verhaal ontstaan door de vertaling worden eindelijk opgehelderd.

De diepere gevoelens die het Ding voor Susan Storm heeft, komt in de vertaling niet duidelijk naar voren. In de Amerikaanse versie komen deze echter op de voorgrond wanneer hij in Fantastic Four (FF) nummer 8 verliefd wordt op Alicia Masters, stiefdochter van de superschurk the Puppet Master. De blinde roodharige beeldhouwster toont namelijk een sterke gelijkenis met Sue.  In de macht van de Poppenmeester dringt het Ding samen met Alicia verkleed als Sue het FF-hoofdkwartier binnen, waarna Ben probeert Reed Richards en Jonny Storm te overmeesteren. Deze poging wordt verijdeld doordat Reed hem het laboratorium in lokt waar een experimenteel serum staat te pruttelen waarmee hij het Ding tijdelijk terug verandert in Ben Grimm. Alicia’s opluchting bij het wegtrekken van het effect, doet Ben vermoeden dat zij meer van het Ding houdt dan van de man gevangen binnen het monster. Op dat moment beseft Ben dat de vervulling van zijn hartenwens om weer mens te worden, hem de liefde van Alicia kan kosten. De tragiek rondom het Ding krijgt in de originele versie een diepere dimensie die in de vertaalde versie waarin hij slechts als een mopperende krachtpatser wordt afgeschilderd, verloren gaat.

In het vierde nummer maakt een superheld uit 1939, Namor The Sub-Mariner, zijn comeback. Tijdens WO II vecht hij in de Marvel Comics van uitgeverij Timely Comics (later Marvel Comics) naast Captain America aan de zijde van de geallieerden. In Fantastic Four doet hij zijn herintrede in het Marvel Universum als engel der wrake maar bovenal als liefdesrivaal van Reed Richards. Nadat hij ontdekt heeft dat Atlantis is verwoest door onderwaterkernproeven en zijn volk door de radioactiviteit uit het gebied is verdreven, keert Namor zich tegen de oorlogszuchtige mensheid.

De charme van de in de bovenwereld niet bepaald onbemiddelde prins van Atlantis laat Susan Storm niet onberoerd, gezien het feit dat zij een foto van hem achter haar boeken verbergt. Dat dit wederzijds is, blijkt wel uit het avontuur waarbij hij Sue ontvoert om haar in zijn koninkrijk het hof te maken. De gevoelens die Susan voor Reed Richards koestert lijken sterker wanneer de andere teamleden haar uit zijn handen ‘redden’. Desondanks heeft Namor nog altijd hoop om Sue voor zich te winnen. Een hoop die na jaren niet uitdooft, zoals trouwe lezers van de FF hebben kunnen lezen in de magazines na de ogenschijnlijke dood van Reed Richards in nummer 381. Maar dat is een verhaal voor een andere keer.

Van de vele superschurken met wie de FF de confrontatie aangaat, is Dr. Victor von Doom de meest enigmatische. De meedogenloze monarch van Latveria ziet Richards sinds de universiteit als zijn aartsvijand omdat Reed hem had gewezen op fouten in zijn berekeningen voor een verboden experiment. Niet alleen explodeert het experiment met de verminking van Dooms gezicht als gevolg, hij ontwikkelt een maniakale obsessie om te bewijzen dat hij superieur is aan Reed Richards. Hiervoor stapt Dr. Doom zelfs letterlijk in Reeds schoenen om hem en zijn team te vernietigen. In het lichaam van Reed weet Doom Sue, Johnny en Ben bijna te overtuigen om zich tot atomen te verkleinen onder het mom dat bij vergroting tot normale lengte hun krachten exponentieel zullen groeien. Dr. Doom wordt ontmaskerd doordat hij zijn vege lijf redt wanneer Johnny met zijn kracht een brandende staaf dynamiet in de kamer spiegelt. Reed in het lichaam van Doom zet daarentegen zijn eigen leven op het spel om die van zijn teamgenoten te redden. Dr. Doom en Reed Richards zijn in veel opzichten aan elkaar gewaagd, maar op het gebied van onzelfzuchtigheid moet Doom in Reed zijn meerdere erkennen.

Naast pin-ups van de teamleden en een uitgebreide galerij van superschurken bevatten de extra’s van de omnibus ook de Fantastic 4 Fan-pagina’s. Positieve reacties van fans op het nieuwe magazine worden afgewisseld met kritische opmerkingen van lezers die hele epistels wijden aan waar de schrijvers volgens hen steken hebben laten vallen. De respons van de redactie is gewoonweg hilarisch. Na een analyse van een ‘fan’ over welke afleveringen volgens hem goed waren en de reden voor de teleurstelling die hij ondervond bij het lezen van bepaalde nummers gaf de redactie als antwoord dat hij een hele goede brievenschrijver zou kunnen zijn als hij niet zo terughoudend was met het geven van zijn mening.

De Omnibus is voor een Fantastic Four-fan een ware aanwinst. Niet alleen krijgt hij/zij inzicht in hoe het allemaal begon, ook kan genoten worden van de schitterend gerestaureerde kleuren. Voor een nieuwe fan kan het allemaal wat ouderwets aandoen door de jaren 6o-sfeer die het geheel uitstraalt. Maar het is een leuke manier om meer te weten te komen over wat er in die tijd speelde.

De lezer(es) wordt meegenomen in de ontwikkeling van de krachten en persoonlijkheden van de Fantastic Four, de groepsdynamiek en de reacties van hun omgeving. Ondanks onderlinge strubbelingen en perikelen in hun privéleven staan zij uiteindelijk vierkant achter elkaar.

Titel: Fantastic Four Omnibus Volume 1, Engelse versie

Inhoud: The Fantastic Four no. 1- 30 & Annual no. 1

Formaat: Omnibus

Auteur: Stan Lee & Jack Kirby

Uitgever: Marvel Genre: Superhelden

© 2020-2022 Loraine Bito & Fantasize