Bespreking: Harland Awards winnende verhalen – e-book

ebook-harlandawards-cover

Door Sigrid Lensink-Damen

Lezersplatform Hebban heeft de organisatie van de grootste Nederlandstalige schrijfwedstrijd voor fantasy, sciencefiction en horror, de Harland Awards, op zich genomen. Naar aanleiding hiervan is het e-book Harland Awards – winnende verhalen gratis te downloaden van de site. Het e-book lijkt in de gauwigheid in elkaar gezet te zijn, getuige de hoeveelheid zet- en opmaakfouten, maar als ik hier doorheen prik, zie ik zeven terechte winnaars.

Van een poetsdame die duivels en demonen opruimt, een buitenaards ras dat door menselijke emoties wordt geraakt via een tweeduizend jaar oude vrouw die uit een stasisslaap ontwaakt en de heersende klasse een handje komt helpen, vulkanen en winter in een mythologisch landschap, hersenspinsels die aan het moorden slaan tot en met een vis die aan een ex-vriendinnetje moet worden bezorgd en een priesteres die weigert zielen naar haar god te sturen als die zielen weigeren: het universum van het speculatieve genre is divers en weids.

Maximaal 7500 woorden blijkt ook meer dan voldoende te zijn om een nieuwe wereld te scheppen en te bevolken met vreemde snuiters of herkenbare mensen. Wat de criteria van de jury waren om deze verhalen te laten winnen, weet ik niet, maar de verzameling in deze bundel ademt die magische sfeer die je verwacht van verhalen uit het speculatieve genre. Toch komt er geen toverstokje aan te pas en de verhalen op zich zijn soms rauw, soms droogkomisch, soms herhalend van toon. Wil je deelnemen aan de Harland Awards, dan is deze bundel bijna verplichte kost, want de gouden regels voor het schrijven van sciencefiction, horror of (mythologische) fantasy zijn in elk van de verhalen te vinden:
a) schep een consequente wereld,
b) leg niet te veel uit,
c) laat de personages het verhaal vertellen (kruip in de huid van),
d) begin midden in de actie of er nét voor,
e) maak gebruik van specifieke details,
f) beschrijf zo nauwkeurig mogelijk met zo min mogelijk woorden,
g) zoek naar dieperliggende thema’s,
h) let op de toon van het verhaal en
i) houd de spanningsboog vast.

Hoewel elk verhaal in deze bundel zijn merites heeft verdiend, springt er één verhaal voor mij uit en dat is De vis in de kom van Thomas Olde Heuvelt (winnaar van 2012). Het verhaal begint met de zin: “Die dag stond de wereld op z’n kop”. Een zin van niets en je leest er ook zo overheen, totdat het tot je doordringt dat de wereld letterlijk op zijn kop staat. De zwaartekracht blijkt te zijn omgekeerd en het oneindige boven ons is ineens het oneindige onder ons geworden. In het begin is de situatie voor de lezer nog onwennig, maar gaandeweg leer je de wereld net als de hoofdpersoon op zijn kop te zien. Ook hier spreekt duidelijk het alpinisme van Olde Heuvelt, want als klimmer weet hij als geen ander hoe het is om duistere diepten onder zich te hebben.

Vervolgens leren we de ik-persoon kennen, die net zijn grote liefde heeft verloren. Een whatsappje van de ex over de vis zet het verhaal in gang: de vis, uit zijn vissenkom gevallen na de omkering van de zwaartekracht, wordt snel in een van koolzuur ontdane fles spa citroen geduwd (“Vis en citroen gaan prima samen.”) en dan moet de ik in de omgekeerde wereld naar zijn ex zien te komen met de vis. Onderweg komt de ik karakters tegen die zo uit de boeken van Guus Kuijer weggelopen lijken te zijn, en hun eigen sores hebben of, overtuigd van hun eigen gelijk, een ladder naar de diepte haken.

Het resultaat is een queeste vol taalkundige vondsten, bizarre situaties, maar nooit twijfel ik aan de echtheid ervan. Op een zeker punt in de vertelling begin ik te vermoeden dat de omkering van de wereld misschien wel met de gemoedstoestand van de hoofdpersoon te maken heeft, hoewel het nooit expliciet wordt gezegd en ook net zo makkelijk ontkend kan worden. Het onderliggende thema gaat over loslaten, hoewel je misschien helemaal niet kúnt loslaten. Als je het toch doet, val je in een oneindige diepte. Of je dat nou moet willen?
Het levert in ieder geval proza op dat literair genoemd kan worden. Daarom ben ik om. Ik ben vanaf nu fan van Thomas Olde Heuvelt.

Fantasize Service: Download het boek op Hebban.nl.

© 2020-2020 Fantasize