web analytics
dinsdag, februari 27

Special Tijdreizen: Column – Dr. Who: tijdreizende ADHD’er

Door Sigrid Lensink-Damen

Geen special over tijdreizen is compleet zonder een artikel over dé tijdreiziger van het speculatieve genre: Doctor Who. Deze Time Lord van de planeet Gallifrey is een creatie van de BBC, maar zijn ontstaan wordt over het algemeen toegeschreven aan de Canadese filmproducent Sydney Newman, die in de jaren 60 van de vorige eeuw bij de BBC werkte.

De Britse tijdhoppende ADHD’er reist met zijn TARDIS (Time And Relative Dimensions In Space) door het heelal. En door de tijd. De TARDIS is een tijdreismachine met een camouflagefunctie. Je zou hem dus nooit zien, ware het niet dat de camouflagewerking is blijven steken in de blauwe politietelefooncel, waarmee hij nu zijn avonturen beleeft. Gelukkig is de cel groter aan de binnenkant…

De Doctor werpt zich in zijn reizen op als een tijdpolitieagent en de beschermer van de aarde, heeft een voorkeur voor sonische schroevendraaiers, Victoriaans Londen en Kerstmis en neemt vaak een of meerdere mensen mee op zijn reizen. Als hij sterft, regenereert hij in een nieuw persoon met een nieuw uiterlijk en nieuwe karaktertrekken en voorkeuren, maar in de kern is hij nog altijd ‘the Doctor’, inclusief eeuwenlange kennis. Ook dit is een vorm van tijdreizen, maar dan in de geest. Die kennis vormt de rode draad van zijn bestaan en is tevens zijn last.

De tijd in Dr. Who is, in de woorden van de tiende Doctor (David Tennant – Harry Potter en de Vuurbeker, Jessica Jones): “a big ball of wibbly, wobbly, timey wimey stuff.” Er bestaan vaste punten in tijd en ruimte, gebeurtenissen die moeten plaatsvinden. Een van die vaste punten is de uitbarsting van de Vesuvius. Er is een Time Vortex, de wervelende spiralen waar je de TARDIS in elke optiteling doorheen ziet zeilen. Verder is het een ratjetoe en dat is tevens de charme van de serie. Zonder enige moeite reis je naar het einde van het universum, naar het jaar 5 miljard (waarin er nog steeds Agatha Christies worden uitgegeven) en weer terug naar Victoriaans Londen, ga je op bezoek bij Churchill of ontmoet je de komende president.

Zit er een lijn in het verhaal? Ja, de Doctor zelf. Zijn leven ontvouwt zich lineair, hem volgen we door alle tijdstromen, aftakkingen en parallelle dimensies. Omdat de Gallifreër buiten de tijdlijn van de aardse geschiedenis leeft, heeft hij alle vrijheid om in te grijpen en de geschiedenis te herschrijven, met uitzondering dus van de vaststaande punten; die moeten gebeuren, maar hóé ze gebeuren, staat open voor suggesties. Ook ontstaan er soms bijzonder ingewikkelde tijdlijnen rondom een of meerdere personen in Dr. Who. Een van die mensen is reisgezel Donna Noble (Catherine Tate – Twisted Tales, Gulliver’s Travels), die het hele universum dreigt te ontrafelen als ze door een tijdvretend insect op haar rug niet linksaf, maar rechtsaf slaat met haar auto. Ook Clara Oswald (Jenna Coleman – Captain America: The First Avenger) is zo’n companion met haar eigen tijdlijn. Die van haar versnippert zelfs als ze in de Time Vortex valt, waardoor we in elk moment van de tijd een stukje Clara Oswald tegenkomen, die de Doctor op een of andere manier kan beïnvloeden. Timey wimey, indeed.

Tijdreizen is niet erg betrouwbaar in Dr. Who, maar dat komt vooral omdat de TARDIS, waarmee de Doctor reist, niet helemaal goed werkt, of, anders gezegd, een eigen willetje heeft. Daarom zit Amy Pond (Karen Gillan – Guardians of the Galaxy) tevergeefs te wachten op de elfde Doctor (Matt Smith – Pride and Prejudice and Zombies), die zegt dat hij na vijf minuten terugkomt. Het wordt twaalf jaar. Toch wordt ze zijn reisgezel en leert ze wat iedere tijdreiziger vroeg of laat leert: tijdreizen met de Doctor maakt scheuren in het weefsel van de realiteit.

 

© 2020 – 2024 Fantasize & Sigrid Lensink-Damen

You cannot copy content of this page