web analytics
zaterdag, juli 13

Informatief: TELEOS-1, een reis door het universum op zoek naar troost.

Door Niels Bierhaus

“In 2102 is een vierkoppige bemanning eropuit gestuurd om recent ontdekte exoplaneten te gaan onderzoeken, maar al snel verloren we contact met de TELEOS-1. Nu, 22 jaar later, vangen satellieten een oproep op afkomstig van buiten ons zonnestelsel. De data bleek te bestaan uit video- en audiofragmenten over het onderzoek naar de exoplaneten.”

Niels Bierhaus, eigen foto

Ruimte, tijd en identiteit. Dat zijn de drie steekwoorden waarmee ik dit jaar het maakproces van mijn afstudeerfilm aan de HKU begon. Deze drie concepten fascineren me, omdat ik het jaar daarvoor er veel over gelezen had. De ruimte en het heelal staan voor mij symbool voor eindeloze mogelijkheden en het losbreken van aardse structuren. Zo kwam ik op het spoor voor mijn film. Het moest een ontdekking van het universum worden, waardoor aardse normen steeds meer losgelaten konden worden.

Deze film begon als een onderzoek voor mijzelf. Hoe verhoud ik me tot de maatstaven van het volwassen worden? Waar sta ik in deze prestatiegerichte maatschappij? Hoe beïnvloedt mijn queer zijn mijn verhouding tot tijd? Toen ik hier eenmaal in dook, viel het me op dat heel veel mensen om mij heen hiermee bezig zijn. Het kan heel eng voelen om langer te studeren dan van je verwacht wordt, te stoppen met een stage omdat het je te veel stress geeft of je relatie buiten de monogame normen om in te richten.

Nieuw narratief
Wat ik met TELEOS-1 wil laten zien, is dat er ook mogelijkheden buiten de gebaande paden liggen. En bovenal dat het als queer persoon vaak niet eens een keuze is om buiten die paden te treden, maar dat het vaak niet anders kan. Mijn eigen ervaring als trans man leert mij dat de levens van queer personen zich vaak net iets anders verhouden tot tijd dan de levens van niet-queer personen. Ervaringen zoals uit de kast komen of in transitie gaan, vervormen de tijd waardoor het leven zich niet altijd lineair ontwikkelt. Sciencefiction biedt bij uitstek ruimte voor niet-lineaire tijdlijnen en verhalen waarin wordt afgeweken van de norm, zodat er een nieuw narratief ontstaat. Daarom heb ik er voor gekozen om dit thema aan te snijden door middel van de metafoor van een ruimtereis.

Beeld uit de film, eigen foto

In de film volgen we de bemanning van de TELEOS-1, een team dat eropuit is gestuurd om het ontstaan van exoplaneten te gaan onderzoeken. Al snel worden ze geraakt door een sterrenvlam, waardoor communicatie met mission control op aarde niet meer mogelijk is. Ze raken los van de aardse normen en vinden een nieuw soort vrijheid. Uiteindelijk kunnen ze niet al het geplande onderzoek uitvoeren, maar vinden ze iets wat veel waardevoller is: ze realiseren zich dat niet altijd alles gaat zoals je verwacht, en dat er juist buiten de gebaande paden veel moois te vinden is. Aan het einde van hun onderzoeksperiode doen ze toch nog een poging al hun materiaal naar de aarde te sturen. Van dit ‘found footage’-materiaal is de film samengesteld. We zien abstracte videobeelden van de planeten die ze onderzocht hebben en we horen audiofragmenten van gesprekken van de bemanning.

Geen computerwerk
Deze ruimtelandschappen worden gemaakt door middel van practical effects, dat betekent dat er weinig tot geen computerwerk aan te pas komt. Met licht, reflecties, kleuren en attributen ga ik deze planeten tot leven wekken. De vier planeten waar ze langskomen, weerspiegelen hoe de bemanning zich voelt. Zo is de eerste planeet Cortis (afgeleid van cortisol, het stresshormoon) heel chaotisch en druk, wat symbool staat voor de druk en verwachtingen die ze van de aarde voelen. Op Solace, de laatste planeet, heerst sereniteit en vrijheid. Ook in de muziek en sounddesign wordt deze sfeer doorgetrokken.

Beeld uit de film, eigen foto

Voor deze foundfootage-insteek van de film ben ik geïnspireerd door The Veiled City (Natalie Cubides-Brady, 2023) en Last and First Men (Jóhann Jóhannsson, 2020). Beide sciencefictionfilms combineren een voice-over met beelden. In het geval van The Veiled City gaat het om archiefbeelden uit 1952 die door de voice-over een toekomstbeeld schetsen. In Last and First Men zien we langzame shots van Joegoslavische oorlogsmonumenten, die samen met de stem van Tilda Swinton het verval van de aarde symboliseren. De combinatie van echte beelden met een stem geeft weer een hele nieuwe betekenis aan de beelden. Net als deze films combineer ik in TELEOS-1 een voice-over met beelden om zo een gelaagde ervaring te creëren die de verbeelding van de kijker prikkelt.

Met dit project wil ik zowel mijzelf een hart onder de riem steken, als ook alle anderen van mijn generatie en daarbuiten. Het is een zoektocht naar de balans tussen wat je zelf wilt en wat er van je verwacht wordt. Het onderzoek naar de vrijheid in het heelal is een soort troost zoeken; de kijker én mezelf overtuigen dat het ook anders kan en mag en dat het dus niet erg is als je niet het normatieve stappenplan volgt.

Nu heb ik vooral over het ontstaan en de context van de film verteld en minder over de uiteindelijke film zelf. Dat is omdat ik nu nog bezig ben met het maakproces. Het afgelopen half jaar heb ik het concept ontwikkeld en het komende half jaar ga ik aan de slag om het te realiseren. Ik hoop dat ik je enthousiast heb kunnen maken over TELEOS-1.
Mocht je op de hoogte willen blijven van het proces en waar je de film kan gaan zien, kun je de Instagrampagina volgen. Als je meer van mij wilt zien kun je kijken op @dooreenrozebril of nielsbierhaus.nl.

 

Teleos-1, korte film van Niels Bierhaus

 

© 2020 – 2024 Fantasize & Niels Bierhaus

You cannot copy content of this page