web analytics
donderdag, mei 19

Fantasize VHS: 13 Ghosts

Door Zadok Samson

Toen 13 Ghosts van Steve Beck (Ghost Ship) in 2001 uitkwam, kon het rekenen op de toorn van de critici. De spookfilm was gespeend van spanning en werd vermorzeld onder de visuele effecten. Ik zie de film op het eerste gezicht als attractiefilm, een heerlijke guilty pleasure. Ik bedoel, het gaat om een gezin dat noodgedwongen verhuist naar een glazen gebouw vol technische snufjes. In de kelder worden allemaal geesten en demonen gevangengehouden. Hoe bizar wil je het hebben? Toch, als je even verder kijkt, blijkt 13 Ghosts meer in zich te hebben.

Laat ik eerst het gegeven wat uitgebreider toelichten. Centraal staat de familie Kriticos. In het magnifieke shot waarmee de familie geïntroduceerd wordt, laat Beck zien hoe het gelukkige gezin een traumatische dreun krijgt door de dood van moeder Jean (stuntvrouw Kathryn Anderson). Jaren laten kan Arthur (Tony Shalhoub – Galaxy Quest) zijn overleden vrouw nog altijd niet loslaten. Het geluk lijkt het gezin toe te lachen als blijkt dat oom Cyrus (F. Murray Abraham – Star Trek: Insurrection) hun een groot huis heeft nagelaten. Een huis dat is opgebouwd uit honderden glazen wanden met mysterieuze spreuken, en een mysterieus radarwerk dat door het hele gebouw is verwerkt.

Wat is hier aan de hand? Daarvoor moet ik even terugspoelen naar het begin van de film. Cyrus is een spokenverzamelaar en wordt in zijn queeste geassisteerd door de paranormaal begaafde Dennis (Matthew Lillard – Scooby Doo). De geest waar zij nu achteraan zitten, de Juggernaut, laat zich niet zo makkelijk grijpen en de wilde jacht eindigt in Cyrus’ dood. Maar daarmee is het niet afgelopen. Want de geesten die Cyrus in de loop der tijd wel heeft kunnen pakken heeft hij in de kelder van dat huis gestopt. Met zijn twaalven vormen deze spoken een deel van de cirkel die terugkomt in de zogenaamde Black Zodiac, een dik boek waarin hun eigenschappen beschreven staan. Het is eveneens een verwijzing naar de schaduwvariant van de welbekende sterrenbeelden.

Zo is er het reusachtige kind met de liefhebbende kleine moeder, de eerstgeborene, een romp zonder ledematen of kop, de boze prinses… Met het dertiende spook, de weduwnaar, wordt de cirkel compleet gemaakt. Dat merkwaardige radarwerk vormt een grote machine. Die machine zal met de dertien spoken geactiveerd worden en een portaal openen om in de toekomst en het verleden te kijken. Het is dus helemaal niet zo toevallig dat Arthur en zijn kinderen dit huis hebben geërfd. Cyrus had nog het laatste spook nodig om dit werk te voltooien. Een spook dat gebukt gaat onder liefdesverdriet. Arthur loopt nog levend rond, via een list zou hij zich bij de geestencirkel moeten voegen. Alleen, wie zou dan iets aan het portaal hebben…?

schermopname 13 Ghosts

Die spoken met hun achtergrondverhalen maken 13 Ghosts zo intrigerend. Wie zijn zij? Waar staan zij voor? Hoe is Cyrus eigenlijk aan al die geesten gekomen? Op Wikipedia staat beknopt beschreven wie welke spook is, waar hij of zij vandaan komt. Een vrouw die werd gedood door een jaloerse ex. Een gokker die door de maffia werd gedood en in stukken gehakt. Het zijn heerlijk duistere miniverhaaltjes op zich. De verschijningen komen elk uit een andere tijdsperiode, variërend van de jaren 1800 tot 1900, en symboliseren een specifieke emotie of eigenschap. Een van deze spoken zal Arthur trouwens akelig bekend voorkomen en 13 Ghosts van een dramatisch laagje voorzien.

13 Ghosts mocht dan een kritische en financiële flop zijn, het is absoluut de moeite van het kijken waard. De mythe van de Black Zodiac sprak zelfs zo sterk tot de verbeelding, dat er een heuse kickstartercampagne werd opgericht om het als echt boek uit brengen. Dat is nog gelukt ook. 13 Ghosts heeft dus op zijn minst een stevige cultstatus ontwikkeld. Opvallend genoeg staat dat dan weer niet op IMDb of Wikipedia vermeld.

Ik blijf 13 Ghosts zien als heerlijke attractie waarin je door elkaar wordt geschud; er zit meer in dan de speciale effecten doen vermoeden. En wat betreft het beeld van opgesloten spoken in de kelder: het zou mij niets verrassen als Joss Whedon hieruit inspiratie opdeed voor The Cabin in the Woods.

 

© 2020 – 2022 Fantasize & Zadok Samson