web analytics
donderdag, mei 19

Fantasize satire: Bijbelse gedachtenspinsels

Door F. Lampo (pseudoniem)

Ongeacht op wie er een predicaat, van welke aard dan ook, van toepassing kan zijn.

Het woord Hebreeër kan zoiets betekenen als grensganger, in moderne taal: ‘borderliner’. De grensganger of borderliner heeft handigheid met het opzoeken of oversteken van een grens, een bergketen of een waterscheiding: Maas, Schelde, Jordaan, Schelfzee. Dit gebeurt onder omstandigheden waarbij de logica of calculatie niet bepaald zegeviert. Hoe belangrijk kan het zijn om ergens op zee of in de zandduinen te weten of er wel een grens is en waar die dan precies begint of eindigt?  Ze gaan dus niet berekenend te werk. Hebreeërs komen niet van ‘hier’, maar van ‘daar’, er is afstand. Het zijn diegenen die er eigenlijk niet bij horen, ze gaan te werk zoals we het niet gewend zijn. Het is denkbaar dat het woord Hebreeër in gebruik is geweest als scheldnaam. Uit het nomadenvolk, dat al niet deugt, komen er enkele helemaal van de rand, de borderliner wordt dan de natuurlijke bondgenoot van wie er slecht aan toe zijn, de vluchteling, de zieke, of iemand met een merkteken. De borderliner is doorgaans zelfvoorzienend. Bij een tekortkoming in het Self Supporting System (SSS) is een klein rooftochtje, een tijdelijke verblijfplaats of het zich moeten beroepen op een naburige stam of volk niet helemaal uit te sluiten.

Jezus is wellicht de eerste borderliner, al voldoet hij niet aan alle klassieke kenmerken voor deze term.
Zo’n impulsief iemand die gemakkelijk een ander territorium betreedt en met mensen van verschillende pluimage op onverwachte momenten een gesprek aanknoopt, kun je tenminste een grensganger noemen. Hij-rondwandelend-gaat zo voort (ofwel ambulantem: een Latijns woord dat vandaag de dag wordt gebruikt om de zorg die naar u toekomt aan te duiden) langs de grenslijn. Hij stapt gewoon boven op de grens, of gaat eroverheen.

In Marcus 2, 13-17 lezen we het verhaal over tollenaar Levi, die zittend achter de tralies van zijn ‘grenshokje’ de rand van een domein bewaakt. In het verhaal, dat bekendstaat als ‘De Roeping van Levi’, maakt het bestaan van de grens Levi rijk. Een betere benaming voor het verhaal is De overdondering van Levi. Hij kan geen kant op, zijn situatie wordt terstond ingekleurd, in zijn eigen decor gespiegeld door de borderliner, die door de scherpe waarneming een waarheidsgetrouwer woord te berde brengt dan de ‘Interliner’ op dat moment lief is.

De Interliner kiest gewoonlijk de grote doorgaande route, de busbaan, ofwel snel van Noord naar Zuid met weinig kans op vragen of oponthoud, zodat je ‘doel’ in een oogwenk bereikt wordt. Grote stappen of een hoge snelheid verkleinen de kans op overstekende borderliners, al kun je tijdens een tussenstop alsnog worden aangeklampt. Neem geen binnendoor routes, zandheuvels of onverharde paden in de zelfkant van het gebied, want deze zijn het domein van de borderliner. Een weinig meegaand onderstel als dat van de Interliner is niet in staat de bochten en obstakels op de hobbelige paden van de borderliner zonder brokken te volbrengen. Verwacht niet dat de borderliner de Interliner zal gaan volgen; de hoeven van het muildier of de kameel zouden verslijten op de eindeloze zee van asfalt onder het motto: de markering volgen en de lijnen niet overschrijden.

Ondertussen, in het verhaal van het tolhokje, het grenskantoor, is er geen ontkomen aan. Levi wordt overdonderd, geroepen, geraakt, door Jezus, hij zal meteen zijn grenskantoor sluiten en de slagboom omhoog doen. De lijnen verdwijnen. De grens wordt opgeheven. Geen smeergeld, steekpenningen of belastingcenten meer innen, verlossing voor velen. Wanneer de Interliner daarna Jezus behalve de aangeraakte Levi met hoeren en anderen aan tafel ziet, verdraagt hij dit niet. De tafel dient toch niet gedeeld te worden met borderliners? Jezus antwoordt dat hij niet gekomen is voor ‘gezonde’ (lees: ‘normale’) mensen, maar voor hen ‘die er slecht aan toe zijn’. De grens, de borderline, kortom de scheiding voor mensen die wel of niet deugen, wel of niet normaal zijn, wel of niet erbij horen, bestaat slechts bij monde van de Interliner. Aangeraakt worden door een borderliner kan je leven veranderen. Je kunt ontsporen, dan spoor je daarna niet meer. Je gaat geld weggeven dat je verdiend hebt. Je gaat vissen vangen op het droge. Wie eerst hengelt naar centen of vissen kan uiteindelijk leren met mensen om te gaan.

 

© 2020 – 2022 Fantasize & F. Lampo