Door Mariëlle Douma

In september 2022 kwam de verhalenbundel Ganymedes 22 uit, een uitgave van de Stichting Fantastische Vertellingen en het 63e deel in de Rare Boekjes-reeks van dezelfde stichting. De bundel bevat 26 korte verhalen in het fantastische genre.

Zoals het voorwoord van de bundel vermeldt: “Dit jaarboek bevat niet de beste… en resulteert niet uit de een of andere wedstrijd”. Ganymedes 22 is daardoor een doorsnede van het Nederlandse fantasy- en sciencefictionlandschap, een mix van bekende en onbekende auteurs en biedt daarmee, zoals de bundel zelf aangeeft “een rijk geschakeerd palet” aan verhalen uit de fantastiek.

Prikkelende toekomstbeelden
De verhalen die de lezer krijgt voorgeschoteld zijn dan ook erg divers: van bijzonder netjes uitgewerkte fantasywerelden tot verschillende vormen van artificiële intelligentie, futuristische detectiveverhalen en andere prikkelende toekomstbeelden. Voor de gemiddelde lezer zal een deel van deze verhalen precies de juiste snaar raken, andere verhalen blijven misschien een ver-van-je-bedshow. Het niveau van de verhalen wisselt, maar dat is te verwachten wanneer je een rijke verzameling van auteurs met verschillende hoeveelheden ervaringen een plaats geeft in een gezamenlijke verhalenbundel. En dit is nu precies waar de kracht van Ganymedes 22 ligt: het biedt een podium voor elke auteur en motiveert beginnende auteurs zeker om hun werk in te sturen en zo bij te dragen aan de Nederlandse fantasy- en sciencefictiongemeenschap.

Verfrissend intermezzo
Enkele verhalen bevatten een opvallende gemeenschappelijke deler, die waarschijnlijk per toeval is ontstaan. Veel van de sciencefictionverhalen beschrijven een versie van het internet, waarop veel of soms alle bewoners van de desbetreffende wereld op zijn aangesloten – kennelijk is dit een onderwerp wat veel schrijvers bezighoudt wanneer zij hun eigen toekomstbeeld scheppen. Daarnaast biedt Ganymedes 22 ook een platform voor teksten die een ander format hebben dan een standaard kortverhaal, bijvoorbeeld poëzie. De geselecteerde gedichten en haiku’s vormen een verfrissend intermezzo halverwege de bundel. De teksten zijn speels, uitnodigend en creatief en prikkelen de fantasie van de lezer.

Eervolle vermeldingen
Een aantal verhalen springt er duidelijk uit qua originaliteit, schrijfstijl en uitwerking. Het eerste verhaal in de bundel – Huidoffer van Abram Hertroys – is daar een goed voorbeeld van. Hertroys vertelt over een liefdesverhaal dat het stoffelijke overstijgt en schetst met weinig woorden een Scandinavisch aandoende fantasywereld met sterke personages, een sprekende omgeving en een mooi en passend einde. Bitterzoet van Debby Willems, een verhaal over een vrouw die wil afvallen met behulp van een chip in haar hersenen, valt op door de betekenisvolle onderliggende boodschap en toegankelijke schrijfstijl. Tijdstremming van Jasper Polane vertelt over een sluipmoordenaar die een slachtoffer moet omleggen, maar het slachtoffer verweert zich met een verboden wapen: een tijdstremmer. Het spreekt tot de verbeelding vanwege een originele invalshoek op een confrontatie met een sluipmoordenaar. Als laatste verdient De Princeps en zijn erfgenamen van Karel Smolders nog een eervolle vermelding. In dit verhaal probeert een levende robot een aanslag op de regering te voorkomen. Het verhaal blinkt uit vanwege het onverwachte einde, dat je als lezer doet smachten naar meer verhalen uit deze wereld.

Kleine nadelen
Toch kent de bundel ook een aantal kleine nadelen. Ten eerste zijn sommige verhalen net niet voldoende uitgewerkt, waardoor je als lezer té diep moet nadenken over hoe het verhaal nu in elkaar zit of is bedoeld, wat uiteindelijk voor verwarring zorgt. Dat is jammer, want het doet afbreuk aan de in essentie creatief bedachte plotlijnen. Ten tweede valt het op dat de bundel, ondanks dat deze een doorsnede van het Nederlandse fantasy- en sciencefictionlandschap probeert te zijn, erg weinig diversiteit aan auteurs biedt (zo zijn slechts vier van de aangeboden verhalen door vrouwen geschreven) – wellicht een aandachtspuntje voor een volgende verhalenbundel.

Conclusie
Ganymedes 22 doet wat het voorwoord belooft: het biedt een prachtige inkijk in de verscheidene fantasy- en sciencefictionverhalen van eigen bodem. Daarmee laat deze bundel zien hoeveel talent het Nederlandse taalgebied bevat, en dat smaakt naar meer.