Door Mirjam Kerrar-Mol

‘Wat je ook doet, lees niet de laatste pagina,’ is de boodschap van Het laatste verhaal van Jamie Gunn.
Dit is het nieuwste werk van Thomas Olde Heuvelt, die ook bekend is van onder andere Hex (2013) en November (2022). In het dit boek wordt de meest menselijke vraag gesteld: hoe ga je om met de dood?

Eerste indruk
Hoewel dit niet het dikste boek van Olde Heuvelt is, doet het qua onderwerp niet onder voor zijn eerdere werken. De lezer wordt direct het verhaal binnen getrokken door de verdwijning van Jessica Foley. Ze ging viral met een filmpje op Booktok, waarna er nooit meer iets van haar werd vernomen. Hoewel het verhaal verder gaat in een heel andere setting, is het zaadje voor de spanning direct geplant.

De dood voor blijven
De hoofdpersoon, Jamie Gunn, verzamelt verhalen om zo de dood voor te blijven. Dit uitgangspunt is fascinerend en geeft het verhaal direct een levensbeschouwelijke laag. Gunn vertoont wel enige gelijkenissen met Olde Heuvelt zelf, maar dit is niet storend en geeft het personage juist diepgang. Het tempo van het verhaal is stevig, maar er is genoeg tijd om adem te halen.
Olde Heuvelt heeft er bewust voor gekozen om dit verhaal in de Verenigde Staten te laten afspelen. Toch is dit vreemd, de keuze is zelf uitermate logisch. Het geeft het geheel een open, internationaal karakter. Daarnaast maakt van Olde Heuvelt ook gebruik van een marketingtruc: door het verhaal in de VS te laten afspelen, heeft hij ook meteen een groter bereik. Hij heeft lezers uit verschillende delen van de wereld, zij kunnen zich makkelijker identificeren met een verhaal uit Noord-Amerika dan uit Nederland.

Onsmakelijk
Olde Heuvelt is een schrijver in het spannende en horrorgenre. Juist in dit boek was dit laatste minder aanwezig. Als het doel was om de lezer bang te maken, dan is dat niet helemaal gelukt. Desalniettemin bevat het boek sterkte momenten, zoals het verhaal van Sheila Higginbottom. Dit stuk was vooral onsmakelijk door de beschrijvingen en de handelingen van dit personage. Zo is er een emmer met een inhoud die lijkt op ‘cookie dough’, waar ze herhaaldelijk haar vingers in- en uitsteekt. Door haar uiterlijk werd ik er een beetje onpasselijk van. Hiermee laat Olde Heuvelt zien wat voor schrijver hij werkelijk is. Hij speelt met het gegeven dat de dood niet alleen abstract of ongrijpbaar is. Het is ook rauw en soms afstotelijk.

Meta-fictie
Het is een vreemd idee, een boek dat gaat over verhalen en dat dit ook nog fictie is. Op deze manier speelt Olde Heuvelt met de lezer. De waarschuwing om de laatste pagina niet te lezen bewerkstelligt natuurlijk het tegenovergestelde: elke lezer wil het eind van het verhaal weten. Doordat de schrijver dit vernuftig doet, wordt de lezer zelf onderdeel van het experiment dat Jamie Gunn heeft opgezet. Zowel de lezer van het boek van Olde Heuvelt als de lezer van het boek dat Jamie Gunn heeft geschreven, worden gewaarschuwd voor de laatste pagina.
Het laatste verhaal van Jamie Gunn bevat autobiografische elementen uit het leven van Thomas Olde Heuvelt, maar je leest niet met het idee dat hijzelf Jamie Gunn is. Juist dit zorgt ervoor dat het personage van Gunn een rond personage is. Het is makkelijk om met hem mee te gaan in zijn verhaal en als je meer hebt gelezen van Olde Heuvelt, dan snap je de keuze en de schrijfstijl. Het boek leest vlot en elke zin is erop gericht om het verhaal verder te brengen, eigenlijk zoals we dat gewend zijn van de schrijver.

Levensbeschouwing in een modern jasje
Met de thematische vraag ‘hoe vind je het einde van het verhaal, als je het verhaal niet kent’ roept Olde Heuvelt een interessante vraag op. Niet alleen door deze vraag, maar ook door de thema’s die hij aan de kaak stelt; rouw, verlies en de dood, wordt de lezer het gebied van levensbeschouwing binnengebracht. Olde Heuvelt deinst er niet voor terug om voor levensbeschouwelijke thema’s te kiezen en de lezer te laten nadenken over zijn eigen vergankelijkheid. Het is fascinerend om te zien hoe hij de huidige tijd en een vluchtige fenomeen als BookTok gebruikt om een verhaal te vertellen dat uiteindelijk gaat over een van de meest fundamentele vragen van de mens: wat is de dood?

Conclusie
De waarschuwing om de laatste pagina te lezen was tevergeefs. Elk verhaal en elke lezer heeft immers een einde nodig. Het laatste verhaal van Jamie Gunn is zonder twijfel het meest levensbeschouwelijke boek dat Olde Heuvelt tot nu toe heeft geschreven. De zoektocht naar handvatten hoe om te gaan met de dood van een geliefde is de ware zoektocht van Jamie Gunn. Door het verhaal van Sheila Higginbottom heeft dit gegeven nog extra diepgang gekregen, want je kunt letterlijk de dood vinden door een verhaal te lezen. En eigenlijk is dat een allegorie van een mensenleven. Wij zijn allemaal verhalen en aan het eind wacht altijd onze dood. Wat Thomas Olde Heuvelt ons wil meegeven is dat het niet gaat om het einde, maar juist over hoe je jouw verhaal vertelt.